Nawiewnik okienny to pasywne urządzenie wentylacyjne montowane w górnej części okna lub nadproża. Doprowadza świeże powietrze do pomieszczenia przy zamkniętym oknie, nie wymaga zasilania elektrycznego i pomaga utrzymać prawidłową wymianę powietrza.
Dlaczego szczelne okna potrzebują nawiewu?
Wentylacja działa tylko wtedy, gdy zużyte powietrze może zostać usunięte przez kratki wywiewne, a świeże napływa z zewnątrz. W wentylacji grawitacyjnej ruch powietrza wynika głównie z różnicy temperatur i ciśnień. Ciepłe powietrze unosi się i uchodzi kanałem wentylacyjnym, a jego miejsce musi zająć chłodniejsze powietrze z zewnątrz.
Starsze, mniej szczelne okna zapewniały przypadkowy dopływ powietrza przez nieszczelności. Nowoczesne okna PVC, drewniane i aluminiowe ograniczają taką infiltrację. Nawiewnik tworzy kontrolowaną drogę napływu, bez konieczności stałego uchylania skrzydła.
Brak właściwego nawiewu może prowadzić do kilku problemów:
- zwiększonej wilgotności i skraplania pary wodnej na szybach oraz ścianach,
- rozwoju pleśni i grzybów, szczególnie w chłodnych narożnikach,
- pogorszenia jakości powietrza i gromadzenia się dwutlenku węgla,
- odwrócenia ciągu wentylacyjnego, czyli napływu powietrza przez kratkę wywiewną.
Odwrócenie ciągu jest szczególnie niebezpieczne w pomieszczeniach z urządzeniami spalającymi paliwo. Przy nieprawidłowym dopływie powietrza istnieje ryzyko zakłócenia odprowadzania spalin, dlatego wentylację należy oceniać jako cały system, a nie tylko jako pojedyncze urządzenie.
Jak działa nawiewnik okienny?
Typowy nawiewnik składa się z elementu zewnętrznego, czyli czerpni, oraz regulatora po stronie pomieszczenia. Powietrze przepływa przez przygotowany kanał w profilu okna albo przez przestrzeń między górną częścią ramy a nadprożem. Regulator ogranicza lub zwiększa strumień zależnie od rodzaju urządzenia.
W wentylacji grawitacyjnej nawiewnik dostarcza powietrze, które następnie przepływa przez pomieszczenia w kierunku kratek wywiewnych. Zwykle powinno przemieszczać się z pokoi i sypialni do kuchni, łazienki lub innych pomieszczeń z wywiewem. W mechanicznej wentylacji wywiewnej przepływ wspomagają wentylatory, ale również wymaga ona stałego dopływu powietrza.
- Powietrze zewnętrzne wpływa przez czerpnię nawiewnika.
- Regulator dopasowuje wielkość otwarcia do ciśnienia lub wilgotności.
- Świeże powietrze trafia do pomieszczenia.
- Zużyte powietrze jest usuwane przez kratkę i kanał wentylacyjny.
Jakie są rodzaje nawiewników?
Najczęściej stosuje się nawiewniki ciśnieniowe, higrosterowane i dwusystemowe. Różnią się tym, jaki parametr steruje przepływem:
| Typ nawiewnika | Sposób sterowania | Główna zaleta |
|---|---|---|
| Ciśnieniowy | Reaguje na różnicę ciśnień między wnętrzem a otoczeniem | Ogranicza nadmierny napływ powietrza przy zmiennych warunkach |
| Higrosterowany | Reaguje na wilgotność względną w pomieszczeniu | Zwiększa nawiew, gdy rośnie wilgotność |
| Dwusystemowy | Łączy sterowanie ciśnieniowe i wilgotnościowe | Dopasowuje działanie do dwóch parametrów jednocześnie |
Nawiewnik ciśnieniowy
Model ciśnieniowy reaguje na różnicę ciśnień. Gdy warunki sprzyjają większemu przepływowi, regulator może ograniczyć otwarcie, aby nie dopuścić do gwałtownego napływu zimnego powietrza. Na jego pracę wpływają między innymi temperatura, wiatr i działanie kanału wentylacyjnego.
Nawiewnik higrosterowany
Nawiewnik higrosterowany zwiększa przepływ, gdy wilgotność w pomieszczeniu rośnie, na przykład podczas gotowania, kąpieli lub suszenia prania. W regulatorze może znajdować się taśma poliamidowa, która zmienia długość pod wpływem wilgotności i steruje otwarciem urządzenia. Przy niższej wilgotności nawiewnik się przymyka.
Nawiewnik dwusystemowy
To połączenie obu sposobów regulacji. Urządzenie uwzględnia wilgotność w pomieszczeniu, a jednocześnie stabilizuje przepływ zależnie od różnicy ciśnień. Dodatkowe wyposażenie, takie jak filtr lub tłumik akustyczny, może poprawić komfort, ale nie zmienia podstawowej funkcji nawiewnika.
Jak montuje się nawiewniki i kiedy ich nie stosować?
Nawiewniki montuje się w górnej części stolarki. W zależności od modelu konieczne jest frezowanie otworów w profilu okna albo można zastosować montaż bezinwazyjny, wykorzystujący przestrzeń między ramą a nadprożem. Frezowanie powinien wykonać montażysta dysponujący właściwymi narzędziami i instrukcją konkretnego modelu. Błędne wykonanie otworów może osłabić lub uszkodzić profil.
Nie każdy budynek potrzebuje nawiewników okiennych. Nie montuje się ich bez uzgodnienia z projektantem lub instalatorem w następujących sytuacjach:
- w budynkach z wentylacją nawiewno-wywiewną z odzyskiem ciepła, ponieważ dopływ powietrza zapewnia centrala,
- gdy w pomieszczeniu działają już nawiewniki ścienne i dodatkowy nawiew mógłby zaburzyć bilans instalacji,
- w łazienkach, gdzie nawiewnik może powodować dyskomfort i wychładzanie pomieszczenia,
- przy urządzeniach z otwartą komorą spalania, jeśli wybrany nawiewnik nie zapewnia wymaganej ilości powietrza.
Wymagania dotyczące wentylacji i urządzeń nawiewnych wynikają między innymi z przepisów techniczno-budowlanych oraz normy PN-83/B-03430. Dobór liczby i rodzaju nawiewników powinien uwzględniać układ pomieszczeń, rodzaj wentylacji, wilgotność oraz poziom hałasu zewnętrznego.
Co to są nawiewniki okienne – najważniejsza informacja
Nawiewnik nie zastępuje całej instalacji wentylacyjnej, lecz zapewnia jej niezbędny dopływ powietrza. W szczelnym domu może ograniczyć wilgoć, poprawić jakość powietrza i zmniejszyć ryzyko zakłócenia ciągu. Najważniejsze jest dopasowanie urządzenia do istniejącego systemu oraz prawidłowy montaż.
