Dobór nawiewników okiennych polega na dopasowaniu ich rodzaju i wydajności do wentylacji, pomieszczeń oraz warunków zewnętrznych. Najważniejszy parametr to przepływ podawany przy różnicy ciśnień 10 Pa. Trzeba też uwzględnić hałas, smog, typ okna i sposób regulacji.
Dlaczego szczelne okna potrzebują nawiewników?
Nawiewnik okienny doprowadza świeże powietrze do pomieszczenia przy zamkniętym oknie. W starszej stolarce część wymiany powietrza odbywała się przez nieszczelności, lecz nowoczesne okna PVC, drewniane i aluminiowe ograniczają przypadkowy napływ niemal do minimum.
Jeżeli wentylacja wywiewna nie otrzymuje wystarczającej ilości powietrza, rośnie wilgotność, szyby zaczynają parować, a na chłodnych powierzchniach może pojawić się pleśń. Nawiewnik nie zastępuje kratek ani kanałów wywiewnych. Dostarcza powietrze, które następnie powinno przepłynąć przez mieszkanie do kuchni, łazienki lub WC i zostać usunięte przez sprawną wentylację.
Jakie są rodzaje nawiewników okiennych?
Podstawowy wybór dotyczy sposobu regulacji przepływu. W domu z wentylacją grawitacyjną można stosować każdy z poniższych typów, o ile jego wydajność odpowiada obliczonemu zapotrzebowaniu. Przy innych systemach należy dopasować nawiewniki do projektu i sposobu działania wywiewu.
| Typ nawiewnika | Zasada działania | Zalety | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Higrosterowany | Reguluje przepływ zależnie od wilgotności względnej powietrza. | Automatycznie zwiększa nawiew podczas gotowania, kąpieli lub suszenia prania. Nie wymaga zasilania. | Przy niskiej wilgotności może ograniczać przepływ bardziej, niż oczekuje użytkownik. |
| Ciśnieniowy | Reaguje na różnicę ciśnień między wnętrzem a otoczeniem. | Stabilizuje przepływ podczas podmuchów wiatru i ogranicza gwałtowne przeciągi. | Nie rozpoznaje bezpośrednio wzrostu wilgotności w pomieszczeniu. |
| Manualny | Użytkownik ustawia przepustnicę pokrętłem, dźwignią lub suwakiem. | Prosta konstrukcja i pełna kontrola nad otwarciem. | Wymaga pamiętania o regulacji. Przymknięty na stałe nie zapewni wymaganej wymiany powietrza. |
W pomieszczeniach o zmiennej wilgotności, takich jak kuchnia i mieszkanie, w którym suszy się pranie, zwykle wygodny będzie nawiewnik higrosterowany. W miejscu narażonym na silny wiatr lepiej sprawdzi się model ciśnieniowy. Wariant manualny ma sens wtedy, gdy chcesz samodzielnie decydować o intensywności nawiewu i będziesz regularnie zmieniać ustawienie.
Sprawdź także, czy nawiewnik współpracuje z układem wywiewnym. Jeżeli system wykorzystuje regulację higrosterowaną, spójny dobór nawiewu i wywiewu ułatwia utrzymanie właściwego przepływu. W przypadku wentylacji mechanicznej wywiewnej nie należy dobierać urządzeń wyłącznie na podstawie parametrów stosowanych dla wentylacji grawitacyjnej.
Jak obliczyć liczbę potrzebnych nawiewników?
Do obliczeń przyjmij sumę strumieni powietrza usuwanego z pomieszczeń pomocniczych. Wartości poniżej są typowymi wymaganiami przywoływanymi w PN-83/B-03430/Az3:2000. W konkretnym budynku mogą obowiązywać dodatkowe wymagania wynikające z projektu, rodzaju ogrzewania lub zastosowanej wentylacji.
| Pomieszczenie | Wymagany strumień powietrza | Warunek |
|---|---|---|
| Kuchnia | 70 m³/h | Kuchenka gazowa lub węglowa |
| Kuchnia | 30 m³/h | Kuchenka elektryczna, mieszkanie do 3 osób |
| Kuchnia | 50 m³/h | Kuchenka elektryczna, mieszkanie powyżej 3 osób lub kuchnia bez okna |
| Łazienka | 50 m³/h | Z ustępem lub bez |
| Oddzielne WC | 30 m³/h | Pomieszczenie wydzielone |
| Pomieszczenie pomocnicze bez okna | 15 m³/h | Na przykład garderoba lub schowek |
Do obliczenia liczby urządzeń potrzebujesz jeszcze wydajności wybranego modelu. Porównuj ją zawsze przy 10 Pa, ponieważ wartości przy 20 Pa lub przy innym ciśnieniu nie są bezpośrednio zamienne.
- Ustal sumaryczny strumień. Dodaj wartości przypisane kuchni, łazience, WC i innym pomieszczeniom wymagającym wywiewu.
- Sprawdź wydajność nawiewnika. Odczytaj z karty technicznej przepływ przy różnicy ciśnień 10 Pa.
- Podziel sumę przez wydajność jednego urządzenia. Wynik zaokrąglij w górę do pełnej liczby nawiewników.
Przykład: mieszkanie ma kuchnię z kuchenką gazową, łazienkę i oddzielne WC. Suma wynosi 70 + 50 + 30 = 150 m³/h. Jeżeli wybrany nawiewnik osiąga 35 m³/h przy 10 Pa, obliczenie wygląda tak: 150 ÷ 35 = 4,29. Potrzebne są więc 4 nawiewniki.
W mieszkaniu z trzema pokojami pierwsze urządzenie zwykle umieszcza się w każdym pokoju, czyli w tak zwanych pomieszczeniach czystych. Jeżeli z obliczeń wynika większa liczba, dodatkowy nawiewnik można przewidzieć w kolejnym pokoju albo w kuchni, zależnie od układu i projektu. Nie montuje się ich standardowo w łazience, ponieważ powietrze powinno przepływać z pokoi w stronę pomieszczeń z kratkami wywiewnymi.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Sama wydajność nie wystarczy. Przed wyborem konkretnego modelu sprawdź także poniższe kryteria:
- Hałas – przy ruchliwej ulicy wybierz wersję z podwyższoną izolacyjnością akustyczną i sprawdź deklarowane tłumienie dźwięku.
- Jakość powietrza – w rejonie smogu przydatny może być filtr antysmogowy ograniczający napływ pyłów, na przykład PM10 lub PM2.5, oraz części alergenów.
- Typ okna – sprawdź kompatybilność z profilem PVC, drewnianym lub aluminiowym, szerokość ramy i dostępną przestrzeń montażową.
- Sposób montażu – nawiewnik naramowy wymaga wykonania otworów w profilu zgodnie z instrukcją, a naszybowy montuje się w miejscu odpowiednio dobranej, krótszej szyby.
- Położenie urządzenia – nawiewnik umieszcza się w górnej części okna, zwykle co najmniej 2 m nad podłogą, najlepiej nad grzejnikiem.
- Czyszczenie i serwis – sprawdź sposób czyszczenia filtra oraz elementu regulującego. Czujników wilgotności nie należy zalewać wodą ani traktować przypadkowymi detergentami.
W nowym oknie nawiewnik można uwzględnić już na etapie zamówienia. W istniejącej stolarce montaż wymaga precyzyjnego wykonania otworów. Jeśli producent nie przewidział prostego montażu własnego, prace lepiej zlecić osobie mającej doświadczenie z danym profilem, aby nie osłabić konstrukcji ani nie naruszyć szczelności okna.
Czy nawiewniki wychładzają mieszkanie?
Nawiewnik nie produkuje zimna. Dostarcza powietrze zewnętrzne, które przy prawidłowym montażu powinno spływać w pobliżu grzejnika i ogrzewać się przed rozprowadzeniem po pomieszczeniu. Odczuwalny, silny podmuch może oznaczać niewłaściwe miejsce montażu, źle dobraną wydajność, zbyt duże podciśnienie albo problem z działaniem wentylacji wywiewnej.
Zaklejanie nawiewników taśmą lub trwałe zasłanianie ich jest błędną reakcją. Ogranicza dopływ powietrza, pogarsza działanie wentylacji i może nasilić kondensację pary wodnej, wilgoć oraz rozwój pleśni. Jeżeli nawiew jest uciążliwy, trzeba znaleźć przyczynę i skorygować dobór lub ustawienie urządzenia, a nie odcinać dopływ powietrza.
Najprostsza ścieżka wyboru wygląda więc tak: najpierw określ rodzaj wentylacji, następnie zsumuj wymagane strumienie, dobierz wydajność przy 10 Pa, a na końcu uwzględnij hałas, filtry i kompatybilność z oknem. Tak dobrany nawiewnik będzie częścią działającego układu, a nie samodzielnym zamiennikiem wentylacji wywiewnej.
