Nawiewnik okienny to pasywne urządzenie montowane zwykle w górnej części ramy, które doprowadza świeże powietrze przy zamkniętym oknie. Nie jest wentylatorem i nie potrzebuje prądu. W zależności od rodzaju reguluje przepływ na podstawie różnicy ciśnień, poziomu wilgotności albo ustawienia użytkownika.
Dlaczego szczelne okna potrzebują nawiewnika?
Nowoczesne okna ograniczają niekontrolowane straty ciepła, ale jednocześnie niemal całkowicie blokują naturalny napływ powietrza przez nieszczelności. W starszej stolarce powietrze przedostawało się do wnętrza przypadkowo. Przy szczelnych oknach trzeba zapewnić mu kontrolowaną drogę.
Nawiewnik jest więc pasywnym mostem powietrznym między zewnętrzną a wewnętrzną stroną okna. Uzupełnia wentylację grawitacyjną, w której ciepłe powietrze unosi się i uchodzi przez kratki wywiewne, a jego miejsce powinno zająć świeże powietrze z zewnątrz. Sam nawiewnik nie zasysa powietrza jak wentylator. Wykorzystuje siły działające w już zaprojektowanym systemie wentylacyjnym.
Jak działa nawiewnik okienny bez prądu?
Mechanizm zależy od rodzaju urządzenia. W nawiewniku ciśnieniowym przepływ zmienia się pod wpływem różnicy ciśnień wewnątrz i na zewnątrz budynku. Gdy różnica rośnie, przesłona ogranicza nadmierny napływ powietrza. Dzięki temu silny wiatr nie powinien powodować gwałtownych podmuchów w pomieszczeniu.
Nawiewnik higrosterowalny reaguje na wilgotność względną powietrza w pomieszczeniu. W jego regulatorze znajduje się taśma poliamidowa, która zmienia długość pod wpływem wilgoci. Jej ruch steruje przesłoną, dlatego urządzenie może zwiększyć dopływ powietrza wtedy, gdy w pomieszczeniu pojawia się więcej pary wodnej, na przykład podczas gotowania, kąpieli lub suszenia prania.
Uproszczony cykl pracy nawiewnika higrosterowanego wygląda następująco:
- Wilgotność względna w pomieszczeniu wzrasta.
- Taśma poliamidowa reaguje na większą ilość wilgoci i zmienia swoją długość.
- Mechanizm przesuwa przesłonę, zwiększając otwarcie nawiewnika.
- Większa ilość świeżego powietrza wspiera usuwanie wilgoci przez kanał wywiewny.
Nie oznacza to, że nawiewnik higrosterowany mierzy jakość powietrza w pełnym zakresie. Reaguje przede wszystkim na wilgotność. Z kolei model ciśnieniowy lepiej odpowiada na zmiany warunków przepływu, takich jak wiatr czy różnica temperatur. W obu przypadkach regulacja odbywa się mechanicznie, bez zasilania elektrycznego.
Rodzaje nawiewników okiennych
Trzy podstawowe rozwiązania różnią się sposobem sterowania przepływem:
| Typ | Mechanizm | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|
| Ręczny | Użytkownik sam ustawia stopień otwarcia przesłony. | Prosta budowa i bezpośrednia kontrola nawiewu. | Wymaga pamiętania o regulacji i nie reaguje sam na zmianę warunków. |
| Ciśnieniowy | Reguluje przepływ na podstawie różnicy ciśnień wewnątrz i na zewnątrz. | Ogranicza nadmierny napływ powietrza przy silnym wietrze. | Nie dostosowuje działania bezpośrednio do poziomu wilgotności. |
| Higrosterowany | Taśma poliamidowa reaguje na wilgotność i steruje przesłoną. | Zwiększa nawiew wtedy, gdy w pomieszczeniu gromadzi się wilgoć. | Nie jest rozwiązaniem do samodzielnego sterowania wszystkimi parametrami powietrza. |
Występują także modele łączące regulację ciśnieniową i higrosterowaną. Przy wyborze trzeba uwzględnić rodzaj wentylacji, położenie budynku, oczekiwany komfort akustyczny oraz warunki panujące w pomieszczeniach. Sam montaż nawiewnika nie zastąpi drożnych kanałów wywiewnych.
Dlaczego warto zamontować nawiewnik?
Brak dopływu powietrza może osłabić działanie wentylacji grawitacyjnej. W pomieszczeniu rośnie wtedy stężenie dwutlenku węgla i wilgotność, a na szybach oraz chłodnych fragmentach ścian może pojawić się kondensacja. Długotrwałe zawilgocenie sprzyja rozwojowi pleśni i niszczeniu elementów budynku.
Kontrolowany nawiew pomaga utrzymać prawidłowy kierunek przepływu. Ogranicza ryzyko inwersji ciągu, czyli odwrócenia przepływu w kanale wentylacyjnym. W takiej sytuacji kratka zamiast usuwać zużyte powietrze może je wtłaczać do pomieszczenia. W budynkach z urządzeniami spalającymi paliwo sprawność wentylacji ma także znaczenie dla bezpieczeństwa, dlatego problemy z ciągiem powinien ocenić fachowiec.
Korzyści z zastosowania nawiewników obejmują:
- stały, kontrolowany dopływ świeżego powietrza przy zamkniętych oknach
- wsparcie wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej wywiewnej
- ograniczenie gromadzenia się wilgoci i ryzyka rozwoju pleśni
- zmniejszenie ryzyka odwrócenia ciągu wentylacyjnego
Nawiewniki nie są jednak potrzebne w każdym budynku. Nie powinno się ich montować w pomieszczeniach obsługiwanych przez wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną z odzyskiem ciepła, czyli rekuperację. Taki system ma własne punkty nawiewne i wywiewne, a dodatkowe otwory w oknach mogą zaburzyć jego bilans. Ostrożność jest potrzebna także wtedy, gdy budynek ma już nawiewniki ścienne. W przypadku urządzeń z otwartą komorą spalania nie wolno traktować pojedynczego nawiewnika jako jedynego elementu zapewniającego dopływ powietrza.
Nawiewnik nie jest gadżetem poprawiającym komfort samodzielnie. Działa jako część całego układu wentylacyjnego. Prawidłowo dobrany i zamontowany pomaga utrzymać wymianę powietrza, ograniczyć wilgoć oraz chronić zdrowie mieszkańców i trwałość budynku.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku problemów z ciągiem wentylacyjnym, urządzeń z otwartą komorą spalania lub wyboru wydajności nawiewu skonsultuj się z uprawnionym specjalistą.
