Nawiewniki okienne doprowadzają świeże powietrze do pomieszczeń, wykorzystując różnicę ciśnień między wnętrzem budynku a otoczeniem. Nie potrzebują zasilania elektrycznego, ale działają prawidłowo tylko wtedy, gdy sprawny jest także wywiew, czyli kratki wentylacyjne i kanały. W nowoczesnych, szczelnych oknach są elementem zaplanowanego systemu wentylacji, a nie przypadkowym „dziurawieniem” ramy.
Dlaczego szczelne okna potrzebują nawiewników?
Wentylacja grawitacyjna wymaga stałego dopływu powietrza z zewnątrz. Zużyte, wilgotne powietrze jest usuwane przez kratki w kuchni, łazience lub WC, a świeże powinno napływać przez pokoje i sypialnie. Dawne okna drewniane często przepuszczały powietrze przez nieszczelności. Współczesne okna PVC, drewniane i aluminiowe są znacznie szczelniejsze, dlatego bez dodatkowego nawiewu ciąg wentylacyjny może osłabnąć.
Skutkiem braku dopływu powietrza bywają zaparowane szyby, utrzymująca się wilgoć i gorsza wymiana powietrza. W skrajnych przypadkach może dojść do odwrócenia kierunku przepływu w kanale wentylacyjnym. Nawiewnik tworzy kontrolowaną drogę napływu powietrza, dzięki czemu nie trzeba polegać na przypadkowych nieszczelnościach.
Jak działa nawiewnik bez prądu?
Nawiewnik jest urządzeniem pasywnym. Powietrze przechodzi przez kanał wykonany w górnej części okna lub między ramą a nadprożem, ponieważ między wnętrzem i zewnętrzem występuje różnica ciśnień. W wentylacji grawitacyjnej wynika ona między innymi z różnicy temperatur i gęstości powietrza, wysokości kanału oraz warunków atmosferycznych.
Element regulacyjny ogranicza albo zwiększa strumień powietrza. W zależności od typu nawiewnik reaguje na wilgotność w pomieszczeniu lub na różnicę ciśnień. Nie pracuje jednak jak samodzielny wentylator. Powietrze musi mieć również drogę ujścia przez drożne kratki i kanały wywiewne. Jeśli wywiew nie działa, sam montaż nawiewnika nie przywróci prawidłowej wentylacji.
Przy wyborze trzeba uwzględnić także hałas zewnętrzny oraz warunki montażu. Nawiewnik tworzy dodatkowy kanał w przegrodzie, więc podstawowa wersja może nieznacznie pogorszyć izolacyjność akustyczną okna. W miejscach przy ruchliwej ulicy stosuje się modele akustyczne. Montaż w istniejącym oknie zwykle wymaga wykonania szczelin przez serwis, dlatego nie powinien być przeprowadzany przypadkowymi narzędziami.
Nawiewnik higrosterowany czy ciśnieniowy?
Oba typy działają automatycznie i nie wymagają zasilania elektrycznego, ale wykorzystują inne sygnały sterujące:
| Typ | Mechanizm działania | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Nawiewnik higrosterowany | Reguluje otwarcie zależnie od wilgotności względnej. Czujnik, często wykonany z taśmy poliamidowej, zwiększa dopływ powietrza, gdy wilgotność rośnie. | Do pomieszczeń, w których wilgotność zmienia się w ciągu dnia, na przykład sypialni, salonu lub pokoju z suszonym praniem. |
| Nawiewnik ciśnieniowy | Reaguje na różnicę ciśnień między wnętrzem i otoczeniem. Przepustnica ogranicza nadmierny napływ przy silnym wietrze lub dużej różnicy ciśnień. | Do instalacji, w których ważna jest stabilizacja strumienia niezależnie od chwilowego poziomu wilgotności. |
Nawiewnik higrosterowany może ograniczać dopływ, gdy powietrze w pomieszczeniu jest suche, a zwiększać go podczas gotowania, kąpieli lub suszenia prania. Ciśnieniowy nie analizuje wilgotności. Jego regulacja wynika z warunków przepływu, dlatego lepiej odpowiada układom, w których parametry wywiewu są z góry określone.
Gdzie montuje się nawiewniki?
Nawiew powinien trafiać do tak zwanych pomieszczeń czystych, a następnie przepływać w stronę pomieszczeń z kratkami wywiewnymi. Przy planowaniu rozmieszczenia trzeba uwzględnić rodzaj wentylacji, kubaturę pomieszczeń i wymagany strumień powietrza. Zasady lokalizacji są następujące:
- Nawiewniki montuje się przede wszystkim w sypialniach, salonach i pokojach.
- Najczęściej stosuje się co najmniej jeden nawiewnik w pomieszczeniu, ale liczba zależy od wymaganej wydajności całego układu.
- Urządzenia umieszcza się wysoko, zwykle w górnej części okna lub ściany.
- Nawiewników nie montuje się w łazienkach, ponieważ dopływ powietrza powinien następować przez pokoje, a wywiew przez kratkę w łazience.
Wymagania dotyczące wentylacji wynikają między innymi z Warunków Technicznych oraz normy PN-83/B-03430 z późniejszą zmianą Az3. Wartości przepływu i liczba urządzeń powinny być dobrane do konkretnego budynku, zwłaszcza gdy działają w nim urządzenia spalające paliwo. W domu z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną lub rekuperacją nawiewniki okienne zwykle nie są potrzebne, a ich montaż może zaburzyć bilans instalacji.
Czy mikrowentylacja w klamce wystarczy?
Nie. Mikrowentylacja polega na niewielkim rozszczelnieniu skrzydła okiennego. Wielkość uzyskanego przepływu zależy od ustawienia okucia, wiatru i warunków atmosferycznych, dlatego nie jest stała ani łatwa do przewidzenia. Takie rozszczelnienie może pomóc doraźnie, ale nie zastępuje urządzenia nawiewnego zaprojektowanego do kontrolowanego doprowadzania powietrza.
Nawiewnik działa przy zamkniętym oknie i reguluje przepływ według określonego mechanizmu. Mikrowentylacja pozostaje więc funkcją okucia, a nawiewnik jest elementem systemu nawiewno-wywiewnego. Najważniejsze jest zachowanie równowagi: powietrze powinno napłynąć przez nawiewniki i zostać usunięte przez sprawne kanały wywiewne.
Nawiewnik nie wytwarza ciągu samodzielnie. Zapewnia kontrolowany dopływ powietrza, którego potrzebuje działająca wentylacja grawitacyjna lub mechaniczna wywiewna.
