Okno w dachu może nazywać się oknem połaciowym albo lukarną. Nazwa zależy od konstrukcji. Okno połaciowe znajduje się bezpośrednio w płaszczyźnie połaci, natomiast lukarna jest nadbudówką wystającą ponad dach, z własnymi ściankami i zwykle osobnym daszkiem.
Jakie są rodzaje okien dachowych?
W potocznym języku każde przeszklenie umieszczone w dachu bywa określane jako okno dachowe. Fachowe nazewnictwo jest jednak bardziej precyzyjne. Przy dachu skośnym najczęściej chodzi o okno połaciowe albo lukarnę. W dachu płaskim stosuje się natomiast okna do dachów płaskich i świetliki.
| Typ okna | Konstrukcja | Główna funkcja |
|---|---|---|
| Okno połaciowe | Montowane w płaszczyźnie skośnej połaci dachu | Doświetlenie i często wentylacja poddasza |
| Lukarna | Wystająca nadbudówka z frontem, ściankami bocznymi i własnym zadaszeniem | Doświetlenie poddasza, urozmaicenie bryły i zwiększenie przestrzeni przy oknie |
| Świetlik lub okno do dachu płaskiego | Moduł umieszczony na dachu płaskim albo tunel doprowadzający światło do wnętrza | Doświetlenie pomieszczeń pozbawionych zwykłych okien |
Okno połaciowe a lukarna – czym się różnią?
Okno połaciowe jest osadzone bezpośrednio w konstrukcji dachu. Jego rama przebiega zgodnie z nachyleniem połaci, dlatego okno tworzy z nią niemal jedną płaszczyznę. Takie rozwiązanie często montuje się na poddaszach użytkowych, ponieważ zapewnia dostęp do światła dziennego bez rozbudowy bryły budynku.
Lukarna to nie samo okno, lecz cała konstrukcja wystająca z połaci dachowej. Jej front może zawierać zwykłe okno pionowe, a po bokach znajdują się ścianki łączące ją z dachem. Nadbudówkę przykrywa własny daszek, na przykład dwuspadowy, trójspadowy albo płaski. Dzięki temu lukarna może zapewnić nie tylko światło, lecz także większą wysokość i przestrzeń w pobliżu okna.
Różnica ma znaczenie także podczas budowy. Montaż okna połaciowego nie wymaga tworzenia osobnej nadbudówki, natomiast lukarna ingeruje w więźbę i pokrycie dachowe. Zwykle jest więc bardziej złożona i kosztowniejsza, ale pozwala uzyskać inny efekt architektoniczny oraz więcej miejsca przy ścianie poddasza.
Lukarna bywa określana nazwą jaskółka. W zależności od regionu można spotkać także określenia „gibel” i „kukawka dachowa”. Nie należy jednak nazywać lukarną każdego okna zamontowanego w dachu, ponieważ podstawowym kryterium jest sposób osadzenia konstrukcji.
Najczęściej spotykane nazwy regionalne i tradycyjne to:
- jaskółka – określenie używane jako synonim lukarny
- gibel – regionalna nazwa lukarny
- kukawka dachowa – również spotykane określenie nadbudówki z oknem
Co stosuje się na dachu płaskim?
Na dachu płaskim nie montuje się typowego okna połaciowego przeznaczonego do skośnej połaci. Stosuje się okna do dachów płaskich, moduły szklane albo świetliki tunelowe. Mogą być stałe, gdy ich zadaniem jest wyłącznie doprowadzenie światła, lub otwierane, jeśli potrzebna jest także wentylacja.
Świetlik tunelowy przekazuje światło przez przewód z dachu do pomieszczenia znajdującego się niżej. Sprawdza się tam, gdzie nie ma możliwości wykonania klasycznego okna, na przykład w ciemnym korytarzu, łazience lub wewnętrznej części domu.
Najprostsza zasada jest więc taka: gdy przeszklenie leży w połaci dachu, mówimy o oknie połaciowym. Gdy okno znajduje się w wystającej nadbudówce z własnym zadaszeniem, jest to lukarna. W przypadku dachu płaskiego właściwe określenie to najczęściej okno do dachu płaskiego albo świetlik.
