Kwiaty na balkon i taras pozwalają zamienić nawet kilka metrów kwadratowych w prywatny ogródek. Na mocne słońce najlepiej sprawdzą się pelargonie, surfinie (petunie) i Supertunie Vista, w półcieniu i cieniu świetnie rosną begonie, niecierpki, fuksje, żurawki i funkie, a efektowne kaskady stworzą lobelie, bakopy, bidens i wilec ziemniaczany. Wybierając gatunki dopasowane do nasłonecznienia, łatwo skomponujesz balkon, który będzie kolorowy od maja aż do pierwszych przymrozków.
Najpopularniejsze kwiaty na słoneczny balkon to pelargonie, surfinie i Supertunie Vista. Na zacienione stanowiska najlepiej wybrać begonie, niecierpki, żurawki i funkie. Dla początkujących świetne będą aksamitki, werbeny, lobelie i bakopy – rosną długo, wybaczają drobne błędy i pięknie kwitną przez cały sezon.
Jakie kwiaty na balkon i taras? TOP 20 propozycji dla początkujących i nie tylko
Kwiaty na słoneczny balkon – te gatunki kochają słońce
Słoneczny balkon to ekspozycja południowa lub zachodnia, gdzie słońce operuje przez kilka godzin dziennie. Rośliny muszą znosić wysoką temperaturę, silne nasłonecznienie i okresowe przesuszenie podłoża. Jakie gatunki radzą sobie w takich warunkach najlepiej?
Pelargonie
Pelargonia to niekwestionowana królowa balkonów. Najlepiej rośnie na stanowisku jasnym i ciepłym, gdzie ma minimum 6 godzin słońca dziennie. Dobrze znosi krótkotrwałe przesuszenie dzięki mięsistym łodygom magazynującym wodę, ale w upały wymaga nawet podlewania 2 razy dziennie. Aby kwitła obficie od maja do jesieni, przydaje się żyzne podłoże i regularne nawożenie nawozem do roślin kwitnących.
Surfinie i petunie
Surfinie i petunie tworzą długie, przewieszające się pędy obsypane kwiatami w niemal każdym kolorze. Lubią ciepło, ale potrzebują miejsca osłoniętego od wiatru i deszczu, bo delikatne pędy łatwo się łamią. Podłoże powinno być żyzne i przepuszczalne, o lekko kwaśnym odczynie około pH 5,5. Te rośliny źle znoszą przesuszenie, więc w małych skrzynkach konieczne jest bardzo regularne podlewanie.
Supertunia Vista
Supertunia Vista to nowoczesna odmiana petunii o ogromnej sile wzrostu. Z jednej sadzonki powstaje kępa o średnicy nawet 1 metra, kwitnąca nieprzerwanie przez cały sezon. Ma większą odporność na deszcz i wiatr niż tradycyjne petunie, a po przycięciu szybko się zagęszcza. Wymaga dużych pojemników, świeżej ziemi oraz nawozu długo działającego – na przykład około 3 g na 1 litr podłoża.
Werbeny
Werbena tworzy gęste kępki lub zwisające kaskady z parasolowatymi kwiatostanami. Bez problemu wytrzymuje upały i silne nasłonecznienie, więc świetnie nadaje się na balkon południowy. Kwitnie od czerwca aż do jesieni. Wymaga żyznej, lekko wilgotnej ziemi, ale zniosą też krótkotrwałą suszę. W mieszanych kompozycjach ładnie łączy się z pelargoniami i petuniami.
Lawenda
Lawenda najlepiej czuje się na bardzo jasnych, ciepłych balkonach. Potrzebuje przepuszczalnego podłoża i dobrego drenażu, bo nie toleruje zastojów wody. Zasila powietrze intensywnym zapachem, przyciąga pszczoły i motyle, a dobrze zimująca odmiana może rosnąć w jednej donicy przez kilka lat. Podlewa się ją dopiero, gdy wierzchnia warstwa ziemi dobrze przeschnie.
Stokrotka afrykańska (Osteospermum)
Stokrotka afrykańska tworzy duże kwiaty przypominające margerytki, w kolorach od bieli po fiolet. Lubi pełne słońce, dobrze znosi suszę i jest odporna na chłodne noce. Kwiaty zamykają się w pochmurne dni, a ponownie otwierają w słońcu. Kwitnie od wiosny aż do późnej jesieni, jeśli regularnie usuwa się przekwitłe koszyczki.
Aksamitki
Aksamitki są proste w uprawie i świetnie znoszą upały. Nie boją się lekkiej suszy, więc nadają się dla osób, które nie mogą podlewać roślin codziennie. Kwitną od lipca do pierwszych przymrozków, a ich zapach pomaga odstraszać część szkodników. Wysokie odmiany sprawdzą się w dużych donicach, niskie w skrzynkach balkonowych.
Smagliczka nadmorska
Smagliczka tworzy niziutkie, pachnące poduchy drobnych kwiatów, które kwitną od czerwca aż do jesieni. Osiąga zwykle do 30 cm wysokości i dobrze znosi okresowe przesuszenie. To dobry wybór na obrzeża skrzynek lub jako wypełnienie między wyższymi roślinami.
Sunpatiens
Sunpatiens to odmiana niecierpka przystosowana do słońca. Tworzy silny system korzeniowy i grube liście, dzięki czemu lepiej radzi sobie na nasłonecznionych balkonach niż klasyczne niecierpki. Lubi obfite podlewanie i stale lekko wilgotne podłoże. Jedna roślina, posadzona co około 50 cm, tworzy gęstą kępę pełną kwiatów.
Nasturcje
Nasturcja ma jadalne liście i kwiaty, które nadają się do sałatek. Tworzy długie, płożące lub wspinające się pędy, sprawdzające się zarówno w skrzynkach, jak i wiszących donicach. Najlepiej rośnie na słonecznym lub lekko zacienionym stanowisku i wymaga dość częstego podlewania w lecie, czasem nawet 2 razy dziennie.
Kwiaty do cienia i półcienia – co posadzić na zacienionym balkonie?
Balkony o wystawie północnej i wschodniej mają mniej światła, ale za to mniejszą amplitudę temperatur. To idealne miejsce dla roślin, które źle znoszą bezpośrednie słońce. Jakie gatunki czują się tam najlepiej?
Begonie
Begonie dobrze rosną w półcieniu i cieniu, gdzie są chronione przed poparzeniami liści. Lubią żyzną, przepuszczalną ziemię o odczynie zbliżonym do obojętnego i umiarkowaną wilgotność podłoża. Korzystniej jest je podlewać rzadziej, ale obficiej – dopiero gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie. Kwitną od maja do jesieni, a grube łodygi i liście dobrze znoszą wiatr.
Niecierpki
Klasyczne niecierpki to jedne z najpewniejszych roślin na balkon w cieniu. Tworzą zwarte kępy i kwitną nieprzerwanie przez cały sezon, nawet do pierwszych przymrozków. Lubią stale wilgotną ziemię, ale nie zalaną wodą. Najlepiej posadzić je w osłoniętym miejscu, bo delikatne pędy łatwo ulegają uszkodzeniu na silnym wietrze.
Fuksje
Fuksje w półcieniu tworzą niezwykle dekoracyjne, “tańczące” kwiaty. Wymagają stale lekko wilgotnego podłoża i ochrony przed palącym słońcem. Dobrze rosną w wiszących koszach oraz wysokich donicach. W upały dobrze działa zraszanie powietrza wokół roślin, ale nie samych kwiatów w pełnym słońcu.
Żurawki
Żurawki to byliny, które zdobią balkon głównie liśćmi – mogą być zielone, limonkowe, czerwone, pomarańczowe, a nawet purpurowe. Dobrze znoszą cień i półcień, a liście utrzymują dekoracyjność także poza sezonem kwitnienia. Rosną w jednej donicy przez kilka lat, dlatego są świetną bazą wieloletnich aranżacji balkonowych.
Funkie (Hosty)
Funkie preferują miejsca zacienione i wilgotne. Tworzą gęste kępy ozdobnych liści z jasnymi obwódkami, przebarwieniami lub niebieskim nalotem. Sprawdzają się na balkonach północnych, gdzie większość roślin kwitnących radzi sobie gorzej. Kwitną od kwietnia do jesieni, choć ich największą ozdobą pozostają liście.
Bratki
Bratki dobrze znoszą niskie temperatury, dlatego często pojawiają się na balkonach już wczesną wiosną. Wytrzymują niewielkie przymrozki, a kwiaty mają szeroką gamę barw. W półcieniu kwitną dłużej niż w pełnym słońcu. Wymagają umiarkowanego podlewania i systematycznego usuwania przekwitłych kwiatów.
Koleusy
Koleusy, nazywane pokrzywkami brazylijskimi, uprawia się głównie dla efektownych liści o wymyślnych rysunkach i kolorach. Najlepiej czują się w półcieniu, gdzie ich liście nie bledną. Lubią wilgotne, ale nie mokre podłoże. Źle reagują na przesuszenie – szybko więdną, choć po podlaniu zwykle się regenerują.
Kwiaty zwisające – stwórz zieloną kurtynę na swoim balkonie
Rośliny o przewieszającym pokroju pozwalają zakryć balustradę, stworzyć “zieloną firankę” i wizualnie powiększyć przestrzeń. Jakie gatunki sprawdzają się w wiszących koszach i skrzynkach zawieszonych na poręczy?
Lobelia
Lobelia tworzy gęste kaskady drobnych kwiatów w odcieniach niebieskiego, bieli, różu i fioletu. Najlepiej wygląda w skrzynkach na słońcu lub w lekkim półcieniu. Kwitnie bardzo intensywnie od maja do września. W upalne dni wymaga obfitego podlewania, bo drobne korzenie szybko przesychają.
Bakopa (Sutera)
Bakopa ma długie, cienkie pędy i drobne kwiaty w kolorze białym, różowym lub niebieskim. Rzadko bywa samodzielną dekoracją, za to świetnie uzupełnia kompozycje z innymi roślinami. Lubi słońce lub lekki półcień oraz żyzną, próchniczną i przepuszczalną ziemię. Podlewa się ją regularnie, ale bez zalewania korzeni.
Bidens (uczep rózgowaty)
Bidens tworzy mnóstwo drobnych, żółtych kwiatów na zwisających pędach. Kwitnie od maja do późnej jesieni i dobrze znosi wysokie temperatury. Potrzebuje słońca oraz regularnego dostępu wody, choć krótką suszę zniesie lepiej niż przelanie.
Wilec ziemniaczany (Ipomea)
Wilec ziemniaczany jest dekoracyjny głównie z liści – limonkowych, bordowych lub niemal czarnych. Bardzo szybko rośnie, tworząc gęstą kaskadę. Wymaga słońca lub jasnego półcienia oraz żyznego, stale lekko wilgotnego podłoża. Dobrze współgra z pelargoniami, petuniami i bidensem.
Tunbergia
Tunbergia to pnącze o delikatnych, talerzykowatych kwiatach z ciemnym “oczkiem” w środku. Jej pędy mogą osiągać nawet 2–3 metry długości, dlatego świetnie nadaje się do obsadzania krat, pergoli i wyższych barierek balkonowych. Lubi ciepłe, słoneczne lub lekko ocienione miejsce i stale lekko wilgotną glebę.
Pelargonia bluszczolistna
Pelargonia bluszczolistna ma zwisające pędy i błyszczące liście przypominające bluszcz. Idealnie nadaje się do skrzynek na balustradę. Dobrze znosi upały, ale wymaga regularnego podlewania i nawożenia. Kwitnie niezwykle obficie, jeśli ma przynajmniej kilka godzin bezpośredniego słońca dziennie.
Pielęgnacja kwiatów balkonowych krok po kroku
Jak dobrać doniczki i podłoże?
Na balkon najlepiej sprawdzają się pojemniki z tworzywa sztucznego – są lekkie i nie obciążają nadmiernie konstrukcji. Donice ceramiczne i betonowe wyglądają efektownie, ale są cięższe. Każdy pojemnik musi mieć otwory odpływowe, a na dnie warto ułożyć warstwę drenażu z keramzytu lub kamyków.
Większości roślin wystarczy dobra ziemia uniwersalna do kwiatów balkonowych. Gatunki bardziej wymagające – jak pelargonie czy petunie – docenią specjalne podłoża dostosowane do ich potrzeb. Jedna roślina powinna mieć do dyspozycji minimum 2–3 litry ziemi, a silnie rosnące odmiany nawet więcej.
Jak podlewać kwiaty na balkonie?
Częstotliwość podlewania zależy od wielkości donicy, stanowiska i gatunku rośliny. W skrzynkach na słońcu latem wodę podaje się często, czasem codziennie. W półcieniu i cieniu zwykle wystarczy podlewanie co 1–2 dni. Zawsze lepiej sprawdzić palcem wilgotność ziemi na głębokości kilku centymetrów niż podlewać “na zapas”.
Woda powinna być zbliżona temperaturą do otoczenia. Leje się ją na ziemię, a nie po liściach, bo mokre części zielone szybciej łapią choroby. W upalne dni najlepiej podlewać wcześnie rano albo wieczorem.
Jak nawozić kwiaty na balkonie?
Rośliny w donicach szybko zużywają składniki odżywcze z ograniczonej ilości ziemi. Dlatego od momentu rozpoczęcia intensywnego wzrostu warto stosować nawóz do roślin kwitnących co około 14 dni. Najwygodniejsze są nawozy płynne dodawane do wody albo nawozy długo działające mieszane z podłożem przy sadzeniu.
Jak dbać o długie kwitnienie?
Większość roślin balkonowych tworzy nowe pąki chętniej, gdy usuwa się stare kwiaty i zalążki nasion. Systematyczne obrywanie przekwitłych kwiatostanów u pelargonii, petunii, werbeny czy aksamitki sprawia, że kwitną obficie od wiosny do jesieni. Co jakiś czas warto też przyciąć zbyt długie pędy, aby rośliny się zagęściły.
Które kwiaty można zimować na balkonie?
Większość popularnych kwiatów balkonowych traktuje się jako jednoroczne. Część gatunków można jednak przechować do kolejnego sezonu. Pelargonie, fuksje, lawendę czy niektóre trawy ozdobne da się zimować w chłodnym, jasnym pomieszczeniu, gdzie temperatura utrzymuje się w granicach 6–10°C. Podlewa się je wtedy bardzo oszczędnie, tylko po to, by nie dopuścić do całkowitego przesuszenia bryły korzeniowej.
Byliny takie jak żurawki czy funkie mogą zimować w dużych donicach na zewnątrz. Wystarczy osłonić pojemnik przed mrozem, na przykład owijając go agrowłókniną lub styropianem i ustawiając przy ścianie budynku. Dzięki temu balkony i tarasy mogą być zielone nie tylko latem, ale przez cały rok.