Elektryczny podgrzewacz wody to skuteczne rozwiązanie zapewniające ciepłą wodę w domach bez dostępu do gazu. Do wyboru są dwa główne typy urządzeń: przepływowe podgrzewacze wody, podgrzewające wodę na bieżąco, oraz pojemnościowe bojlery, które magazynują podgrzaną wodę w zbiorniku. Wybór urządzenia zależy przede wszystkim od zapotrzebowania na ciepłą wodę i rodzaju instalacji elektrycznej w budynku.
Podgrzewacz przepływowy sprawdzi się w miejscach o małym i rzadkim zużyciu wody, ale wymaga instalacji o dużej mocy. Bojler pojemnościowy jest lepszy do zasilania kilku punktów (np. prysznica i umywalki) i może być podłączony do standardowego gniazdka.
Rodzaje elektrycznych podgrzewaczy wody i ich charakterystyka
Podgrzewacze przepływowe
Podgrzewacz przepływowy podgrzewa wodę wyłącznie w momencie odkręcenia kranu. Woda przepływa przez niewielkie urządzenie, w którym znajduje się grzałka elektryczna. Większość modeli ma kompaktowe wymiary – z łatwością mieszczą się w szafce pod zlewem lub za zabudową łazienkową.
Największą zaletą podgrzewacza przepływowego jest to, że pobiera energię tylko wtedy, gdy rzeczywiście korzystasz z ciepłej wody. Nie ma strat postojowych, czyli wychładzania nagromadzonej wcześniej wody. Urządzenie nie wymaga odprowadzania spalin, więc jest całkowicie bezpieczne pod względem emisji – pracuje wyłącznie na prądzie.
Istotnym parametrem jest moc podgrzewacza. Małe urządzenia o mocy około 3–4 kW zwykle można podłączyć do instalacji jednofazowej. Modele o mocy powyżej 4–5 kW najczęściej wymagają instalacji trójfazowej (tzw. siły) oraz osobnego obwodu elektrycznego. Przed zakupem trzeba więc sprawdzić, czy instalacja elektryczna w budynku ma odpowiednie zabezpieczenia i przydział mocy.
Nowoczesne podgrzewacze przepływowe są wyposażone w pełną elektronikę sterującą. Urządzenie mierzy temperaturę wejściową wody, przepływ oraz temperaturę zadaną i płynnie dopasowuje moc grzałki do aktualnych warunków. Dzięki temu woda ma stabilną temperaturę, a zużycie energii może być nawet o około 20% niższe niż w przypadku starszych, prostych modeli, które grzały zawsze z pełną mocą.
Gdzie takie podgrzewacze sprawdzają się najlepiej? To bardzo dobry wybór do pojedynczych punktów poboru, używanych rzadko lub w niewielkim zakresie. Typowe zastosowania to:
- umywalka w toalecie dla gości,
- zlew w małej kuchni lub aneksie,
- domek letniskowy,
- warsztat, garaż czy pomieszczenie gospodarcze.
Podgrzewacze pojemnościowe (bojlery)
Ogrzewacz pojemnościowy, czyli bojler elektryczny, magazynuje podgrzaną wodę w zbiorniku. Zależnie od modelu pojemność może wynosić od kilku do nawet ponad 100 litrów. Woda jest dogrzewana cyklicznie, aby utrzymać ustawioną temperaturę.
Małe bojlery o pojemności 5–15 litrów stosuje się najczęściej:
- do zasilania zlewu lub zlewozmywaka w kuchni,
- do umywalki w łazience,
- w miejscach, gdzie potrzebna jest ograniczona, ale szybko dostępna ilość ciepłej wody.
Większe zbiorniki o pojemności około 80–150 litrów są przeznaczone do zaopatrzenia całej łazienki lub kilku punktów poboru jednocześnie – na przykład prysznica, wanny i umywalki.
Ważna jest również budowa samego zbiornika. Kocioł najczęściej wykonany jest ze stali pokrytej emalią ceramiczną, która stanowi zabezpieczenie przed korozją. W środku umieszczona jest anoda magnezowa, chroniąca stalowy zbiornik przed rdzewieniem. Dla utrzymania gwarancji i sprawności urządzenia producenci zwykle wymagają wymiany anody mniej więcej co 18 miesięcy.
Aby ograniczyć straty ciepła, zbiornik jest otoczony izolacją z pianki poliuretanowej. Dzięki temu bojlery osiągają coraz wyższe klasy efektywności – nowoczesne modele zbiornikowe potrafią mieć klasę energetyczną A, co istotnie obniża rachunki za prąd w porównaniu z poprzednią generacją urządzeń.
Znaczenie przy planowaniu montażu ma również rodzaj konstrukcji – nadumywalkowa lub podumywalkowa. Małe bojlery 5–15 litrów:
- w wersji nadumywalkowej montuje się nad umywalką lub zlewem,
- w wersji podumywalkowej chowa się w szafce pod umywalką lub blatem.
Większość podgrzewaczy pojemnościowych można zasilić z typowego gniazdka 230 V. To bardzo wygodne rozwiązanie przy starszych instalacjach elektrycznych, które nie są przygotowane na duże chwilowe obciążenia, jakie generują mocne podgrzewacze przepływowe.
Warto zadbać o to, by zbiornik był wykonany z porządnej, emaliowanej stali nierdzewnej i miał solidne zabezpieczenie antykorozyjne. Dzięki temu bojler będzie służył przez wiele lat, a ewentualne czynności serwisowe ograniczą się właściwie do okresowej wymiany anody i kontroli instalacji.
Jaki podgrzewacz wody wybrać – przepływowy czy pojemnościowy?
Wybór między podgrzewaczem przepływowym a bojlerem pojemnościowym zależy od kilku istotnych czynników. Zestawienie najważniejszych różnic przedstawia poniższa tabela.
| Parametr | Podgrzewacz przepływowy | Bojler pojemnościowy |
| Wymagana instalacja elektryczna | Małe moce (ok. 3–4 kW) – instalacja jednofazowa; większe moce (powyżej 4–5 kW) – wymagane zasilanie trójfazowe i osobny obwód | Zazwyczaj wystarcza standardowe gniazdko 230 V i podstawowe zabezpieczenie |
| Komfort użytkowania | Ciepła woda bez ograniczenia ilości, ale wydajność zależy od mocy; przy małej mocy przepływ może być ograniczony | Duża ilość ciepłej wody dostępna od razu, ale po opróżnieniu zbiornika trzeba poczekać na ponowne nagrzanie |
| Koszty eksploatacji | Brak strat postojowych, energia pobierana tylko podczas korzystania z wody | Występują straty ciepła przez ścianę zbiornika, mimo dobrej izolacji; ważna jest klasa energetyczna |
| Wielkość urządzenia | Kompaktowe wymiary, łatwo ukryć w szafce lub zabudowie | Większe gabaryty, zwłaszcza przy pojemnościach 80–150 l, wymagają zaplanowania miejsca montażu |
| Koszt zakupu | Podstawowe modele małej mocy można kupić w przedziale około 300–400 zł | Małe bojlery 5–10 l kosztują zwykle od około 500 zł wzwyż; większe zasobniki są odpowiednio droższe |
Jak przełożyć to na wybór w praktyce? Podgrzewacz przepływowy sprawdzi się tam, gdzie zużycie ciepłej wody jest mniejsze, ale zależy nam na oszczędności miejsca i braku strat postojowych. To także dobre rozwiązanie do domków letniskowych, garaży czy pojedynczych umywalek.
Bojler pojemnościowy będzie lepszym wyborem przy większej rodzinie, prysznicu lub wannie oraz tam, gdzie instalacja elektryczna nie pozwala na zastosowanie mocnego podgrzewacza przepływowego. Możliwość podpięcia do zwykłego gniazdka i wyższy komfort korzystania z kilku punktów poboru wody często przeważają w typowych domach jednorodzinnych.
Koszty zakupu i eksploatacji
Przy planowaniu inwestycji w elektryczny podgrzewacz wody trzeba uwzględnić zarówno koszt samego urządzenia, jak i przyszłe rachunki za energię.
Ceny podgrzewaczy przepływowych zaczynają się zwykle w okolicach 300–400 zł za proste modele o mniejszej mocy. W przypadku bardziej zaawansowanych, elektronicznie sterowanych urządzeń o wyższej mocy cena jest wyższa, ale w zamian otrzymujemy wyższy komfort i niższe zużycie energii względem starszych konstrukcji.
Małe bojlery pojemnościowe o pojemności 5–10 litrów kosztują zazwyczaj od około 500 zł wzwyż. Z kolei większe zasobniki 80–150 litrów są droższe, ale pozwalają zasilić całą łazienkę, a nawet kilka punktów poboru wody w domu.
W eksploatacji różnice wynikają głównie z tego, w jaki sposób urządzenie pobiera energię:
- podgrzewacz przepływowy pracuje z dużą mocą tylko w chwilach odkręcenia kranu,
- bojler podgrzewa i dogrzewa określoną ilość wody, a część energii tracona jest na tzw. straty postojowe – im lepsza izolacja i wyższa klasa energetyczna, tym mniejsze rachunki.
W praktyce przepływowy podgrzewacz wody bywa tańszy w użytkowaniu tam, gdzie ciepłej wody zużywa się niewiele. Z kolei przy większym, regularnym zużyciu wody dobrze dobrany bojler w klasie A, z izolacją z pianki poliuretanowej, może być równie opłacalny – szczególnie jeśli współpracuje z instalacją fotowoltaiczną.
Podgrzewacz elektryczny a fotowoltaika – sposób na darmową ciepłą wodę
Coraz więcej właścicieli domów łączy elektryczny podgrzewacz wody z instalacją fotowoltaiczną. Taki duet pozwala znacznie obniżyć koszty przygotowania ciepłej wody, a w sprzyjających warunkach – w praktyce sprowadzić je niemal do zera.
Prąd wyprodukowany przez panele PV może zasilać zarówno podgrzewacz przepływowy, jak i bojler pojemnościowy. W praktyce szczególnie korzystne jest zastosowanie zasobnika pojemnościowego, który działa jak magazyn energii cieplnej. W okresach największej produkcji energii z fotowoltaiki (w dzień, przy słonecznej pogodzie) bojler nagrzewa wodę, a zgromadzone ciepło można wykorzystać wieczorem lub rano.
Połączenie bojlery elektrycznego w klasie A z instalacją fotowoltaiczną sprawia, że koszty eksploatacji ciepłej wody spadają do bardzo niskiego poziomu. W wielu domach to właśnie elektryczny podgrzewacz współpracujący z PV staje się najprostszym i najbardziej opłacalnym systemem przygotowania ciepłej wody użytkowej – bez konieczności korzystania z gazu czy rozbudowanych układów hydraulicznych.
